Sinds jaren tachtig kleiner deel van totaal inkomen naar arbeid, zegt ILO

De International Labour Organization (ILO) waarschuwt in het Global Wage Report van 2012-2013 voor een verdere loonsverlaging in crisislanden. Want het aandeel van loon in nationale inkomens is sinds de jaren tachtig al enorm gedaald en is juist een van de oorzaken van een lagere consumptie, hoge huishoudelijke schulden en economische instabiliteit. Een verdere loondaling zal de crisis verergeren, verwacht de ILO.

Misschien wel de interessantste grafieken uit het rapport zijn de volgende twee. De eerste geeft het aandeel van loon in de totale nationale inkomens van ontwikkelingslanden en opkomende economieën. De tweede geeft dezelfde cijfers van de ontwikkelde landen. Oftewel, overal ter wereld is het deel van de taart (nationale inkomen) dat naar arbeid gaat (loon) gedaald ten opzichte van wat naar kapitaal gaat (winsten etcetera). In andere woorden; lonen zijn niet meegestegen met de productiviteitstijging.

Screen Shot 2013-01-22 at 9.08.05 PM
Aandeel arbeidsinkomen in totale inkomen van ontwikkelingslanden en opkomende economieën 1970 – 2007 (DVP3 = gemiddelde van Mexico, Zuid-Korea en Turkije; DVP5 = gemiddelde van China, Kenia, Mexico, Zuid-Korea en Turkije; DVP16 = gemiddelde van Argentinië, Brazilië, Chili, China, Costa Rica, Kenia, Mexico, Namibië, Oman, Panama, Peru, Zuid-Korea, Rusland, Zuid-Afrika, Thailand en Turkije)
Percentage arbeidsinkomen in ontwikkelde economieën 1970 - 2007. (ADV = gemiddelde van 16 OECD landen
Aandeel arbeidsinkomen in totale inkomen van ontwikkelde economieën 1970 – 2007. (ADV = gemiddelde van 16 OECD landen” Australie, Oostenrijk, België, Canada, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Japan, Nederland, Spanje, Zweden, Verenigd Koninkrijk en de VS)

De oorzaak van dit dalende loonaandeel is volgens de ILO een combinatie van technologische ontwikkeling, toenemende handelsglobalisering, de uitbreiding van financiële markten en een dalend lidmaatschap van vakbonden waardoor de onderhandelingspositie van arbeid verminderd is. Financiële globalisering heeft mogelijk een grotere rol gespeeld dan eerder gedacht, aldus de ILO.

Bovendien zijn de recente gebeurtenissen in de financiële sector (de financiële crisis) niet los te zien van de ontwikkelingen in het loonaandeel, blijkt uit het ILO rapport.

Het is niet de eerste keer dat het dalende loonaandeel in verband wordt gebracht met de crisis en er lijkt gelukkig steeds meer aandacht voor te zijn (zie het ‘oorzaken van de (euro)crisis .doc).

Ook de ILO erkent in haar rapport een verband tussen een dalend loonaandeel, een stijging van huishoudelijke schulden om de koopkracht op peil te houden, de daarmee gepaard gaande groei van de financiële sector en het ontstaan van een onhoudbare economie gebaseerd op stijgende schulden (een ‘debt-driven growth’).

Loonsverlaging geen uitweg uit crisis

De ILO waarschuwt bovendien voor de gevolgen van het verder dalende loonaandeel dat te zien is in ‘crisislanden’. De schade door een dalende binnenlandse koopkracht is mogelijk groter dan de voordelen die het zou hebben op de export van een land, aldus de ILO.

De stimulering van de export door een loonsverlaging zou uiteindelijk op wereldwijde schaal geen enkele uitweg bieden uit de crisis, want het exportsurplus van de een is het importoverschot van de ander. “The world economy as a whole is a closed economy”, aldus de ILO.

Het gevaar is een “race to the bottom” waarbij landen in een competitie om export hun loonaandeel steeds verder verlagen, waardoor de koopkracht wereldwijd afneemt.

Oplossing niet in zicht

Hoewel er steeds meer aandacht lijkt te zijn voor de relatie tussen de crisis en lonen, ontbreekt nog de politieke wil om deze inzichten te vertalen in beleid.

De Nederlandse Minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher zei vorige week dat een loonstijging “kan helpen de zwakke economie weer op de been te brengen en de Nederlanders wat meer koopkracht te geven”. Het zorgde voor nogal wat commotie waarop Asscher zijn uitspraak afzwakte (Volkskrant 18/1/’13).

De ILO adviseert als oplossing een combinatie van betere minimumlonen, regulatie van de financiële sector en een goed sociaal vangnet waardoor huishoudens meer middelen overhouden voor uitgaven aan bijvoorbeeld onderwijs en consumptie.

Meer:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s