Van Hiroshima tot Bagdad: Westers oorlogsgeweld brengt vrede, is het beeld

Obama bezocht de herdenking in Japan, maar bood geen excuses aan voor de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Het is tekenend voor een gevaarlijk gebrek aan zelfreflectie over de historische én huidige rol van het Westen in geopolitieke conflicten.

– Ook verschenen op De Wereld Morgen
– Dit artikel werd geupdate en uitgebreid op 6 juli 2016.

Obama bezocht de herdenking in Japan maar bood geen excuses aan in zijn speech. Obama betreurde de doden met de woorden “zij die stierven, zijn als ons”, maar bood geen excuses aan.

Daar keken velen niet van op. Zo schreef Elsevier’s buitenland redacteur Rik Kuethe dat “het bevel van Truman aan Tibbets om ‘The Little Boy’ boven Hiroshima af te werpen miljoenen levens gered” heeft.

Dat is echter sterk te betwijfelen.

Een bekende historicus als Howard Zinn (1922 – 2010), schrijver van A People’s History of the United States (1980) wijdde één van zijn laatste boeken getiteld The Bomb (2010) aan de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Zijn conclusie: Japan zou zich ook hebben overgegeven zonder de atoombommen. Één van de historische bronnen die Zinn presenteert is een bekende passage uit een rapport van de United States Strategic Bombing Survey. Het betreft een onderzoek uitgevoerd door een groep experts, in het leven geroepen door Minister van Oorlog Henry L. Stimson om na de Tweede Wereldoorlog de Amerikaanse bombardementen te evalueren.

De conclusie was dat Japan zich zou hebben overgegeven, zelfs zonder het gebruik van atoombommen, zonder een Russische deelname of een Amerikaanse invasie – althans, zeker voor 31 december 1945 en mogelijk zelfs voor 1 november 1945. Zeker weten zullen we dat nooit, want de VS liet twee atoombommen vallen op Hiroshima en Nagasaki op 6 en 9 augustus in 1945.

De VS is tot dusver het enige land dat atoomgeweld pleegde tegen burgers van een ander land, met als gevolg zo’n 140.000 (Hiroshima) plus 70.000 (Nagasaki) plus 130.000 (Hiroshima & Nagasaki in de 5 jaar na de bommen) = 340.000 doden, volgens Zinn.

Zinloos, aldus Zinn. Waarom gebeurde het dan toch? De behoefte van de VS om Pearl Harbor te wreken speelde mee op de achtergrond in de publieke opinie, aldus Zinn.

“The evidence is clear that the Japanese were on the verge of surrender […] and no invasion was necessary. Indeed, much of the argument defending the atomic bombings has been based on a mood of retaliation, as if the children of Hiroshima had bombed Pearl Harbor.” – Howard Zinn, The Bomb (2010)

De VS bombardeert andere landen op basis van valse beschuldigingen van het bezit van massavernietigingswapens (Irak) of dreigt met oorlog op basis van de mogelijke ontwikkeling van kernwapens (Iran, hoewel de dreiging verminderd lijkt).

En ditzelfde land weigert excuses aan te bieden voor haar eigen zinloos atoomgeweld. En wordt bovendien met open armen ontvangen door de president van het land dat 340.000 burgers verloor door “Little Boy” en “Fat Man”, zoals de bommen werden genoemd.

De VS is een wereldmacht in verval, ongetwijfeld, maar alleen een echte hegemoon kan zich zulk gedrag veroorloven.

VS & Duitsland

De Amerikaanse socioloog/historicus Immanuel Wallerstein ziet WO1 en WO2 als één en dezelfde strijd om de wereldhegemonie tussen de VS en Duitsland. Een “30 years’ war” noemt hij het, uiteindelijk gewonnen door de VS. Weliswaar met wapenstilstanden en kleinere conflicten tussendoor.

“Geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars”, zei de Britse premier Winston Churchill.

Daarom is het niet vreemd dat de ingezette atoombommen van de overwinnaar van de Tweede Wereldoorlog, de VS, gezien worden als een noodzakelijk kwaad – een noodzakelijke massamoord die “miljoenen levens gered” heeft, zoals Kuethe beweert.

Niet om de oorlogsmisdaden van de VS tijdens de Tweede Wereldoorlog gelijk te stellen aan die van Nazi-Duitsland, maar..

Indien Nazi-Duitsland zou hebben gewonnen en de nazi’s nog steeds de macht hadden, wie weet; zouden moderne, progressieve Duitsers het geweld van Nazi-Duitsland enigszins betreuren maar ook accepteren als een “noodzakelijk kwaad”? Ik vind dat niet ondenkbaar.

As van het Kwaad

Met het romantiseren van de historische rol van de overwinnaars vertekenen we niet alleen de geschiedenis maar ook ons beeld van huidige conflicten.

In vrijwel elk geopolitiek conflict tussen het Westen en een ander – zoals Rusland, China, Iran, of een opstandig Latijns-Amerikaans land – wordt het Westen geportretteerd (door media en politici) als de historische hoeder van vrijheid en democratie en de ander als lid van de As van het Kwaad oftewel de Axis of Evil.

De woordkeuze toont hoe de geschiedenis van WO2 nog tot in de 21e eeuw misbruikt wordt om Westerse militaire interventies te legitimeren.

Volgens de Amerikaanse president George W. Bush waren landen die bescherming boden aan terroristen onderdeel van de Axis of Evil, daarmee verwijzend naar de asmogendheden van de Tweede Wereldoorlog (Duitsland, Italië, Japan).

Alsof WO2 nooit is afgelopen en elke huidige “vijand” van het Westen vergelijkbaar is met Nazi-Duitsland en haar bondgenoten. Alsof elk oorlogsgeweld vanuit het Westen even legitiem is als verzet tegen de nazi’s was. Een erg effectief argument.

Rusland

Het vertekend beeld van de geschiedenis vertekent het beeld van huidige geopolitieke conflicten.

Zoals de kwestie Oekraïne/Rusland. Rusland is de agressor volgens veel Westerse politici en media. Het Westen verdedigt vrijheid en democratie. Maar in Foreign Affairs legt John J. Mearsheimer (professor politieke wetenschappen aan de University of Chicago) uit hoe het Westen Rusland provoceert door de grenzen van de EU en de NAVO uit te breiden tot de grenzen van Rusland zelf.

De Amerikaanse linguïst/filosoof Noam Chomsky stelde het volgende gedachte-experiment voor om Rusland’s gedrag te begrijpen, in een interview met Democracy Now: stel je voor dat gedurende de Koude Oorlog Moskou het Warschaupact zou uitbreiden en Latijns-Amerika, Mexico en Canada erin zou betrekken. In andere woorden, de VS omcirkeld zou worden door een vijandige, militaire alliantie. Natuurlijk zou de VS dan reageren, met geweld waarschijnlijk.

Haast geen krant of tijdschrift die deze kant belicht.

Het is misschien historisch gezien ondenkbaar voor veel journalisten: het Westen reageert immers altijd vanuit de verdediging (tegen de As van het Kwaad), niet als agressor, is het idee. Of: andere machten verdedigen hun geopolitieke belangen, maar het Westen komt op voor vrijheid, vrede en welvaart overal op aarde.

China

Vorig jaar was China de boeman. China bouwt kunstmatige eilanden met landingsbanen in de Zuid-Chinese Zee en raakt daarover in conflict met kleinere Aziatische landen, zoals de Filippijnen. De NOS legde de belangen uit: “China beschouwt vrijwel de gehele zee als zijn grondgebied. In het gebied zit veel vis en de verwachting is dat er olie- en gasvelden in de bodem zitten.”

“The United States is encircling China with a network of bases, with ballistic missiles, battle groups, nuclear -armed bombers. This lethal arc extends from Australia to the islands of the Pacific, the Marianas and the Marshalls and Guam, to the Philippines, Thailand, Okinawa, Korea and  across Eurasia to Afghanistan and India. America has hung a noose around the neck of China. This is not news. Silence by media; war by media.” – John Pilger, Counterpunch (2016)

Een lust naar grondstoffen, een uitbreiding van territorium. Dat klinkt gevaarlijk.

Het feit dat de Verenigde Staten al enige tijd bezig is China militair te omcirkelen werd niet genoemd. Wel door de bekende Australische journalist John Pilger in Counterpunch; de VS bouwt militaire bases rondom China, van Australië tot de Filipijnen, van Thailand tot Korea en nog veel meer landen vanuit waar militaire aanvallen op China mogelijk zijn. Geen vreemde reactie van China, die landingsbanen in de Zuid-Chinese Zee, is de boodschap van Pilger.

Twee jaar geleden beschreef de Financial Times hoe China banden aanhaalt met Rusland om gezamenlijk op te trekken tegen de VS vanuit een frustratie over de toenemende militaire aanwezigheid van de VS in de wateren rond China.

Geen woord hierover in het NOS bericht. Is het bij hun journalisten zo onvoorstelbaar dat buiten de grenzen van het Westen het Westen wel eens wordt beschouwd als een gevaarlijke agressor waartegen men zich moet bewapenen? Dat soms juist andere staten handelen vanuit de verdediging tegen een mogelijke aanval van het Westen, in plaats van andersom.

Niet om het Chinese militaire beleid te romantiseren en goed te praten. Noch dat van de Russen. Iedere staat handelt vanuit bepaalde belangen. Het punt is dat een eenzijdig beeld van de geschiedenis en een eenzijdig nieuws een gezonde zelfreflectie in het Westen onmogelijk maakt. Het leidt tot een ongezonde zelfingenomenheid en dat heeft nog nooit een oorlog voorkomen.

WO3

Een aantal wetenschappers aan Harvard concludeerden dat een volgende grote oorlog tussen de VS en China denkbaar is, op basis van vergelijkbare situaties in het verleden waarin de positie van een wereldmacht werd bedreigd door een opkomende macht.

Gelukkig is zo’n oorlog niet onvermijdelijk, stelt het onderzoek. Graham Allison, lid van het onderzoeksteam, schreef in The Atlantic: “Wat strategen momenteel het meest nodig hebben is niet een nieuwe strategie, maar een lange pauze voor reflectie”. Reflectie is medicijn tegen verdere escalatie in de geopolitiek.

De anti-oorlogbeweging van vandaag bestaat voor een belangrijk deel uit integere historici en journalisten die alle kanten van historische en lopende conflicten belichten, het Westen niet vrijwaren van kritiek en de zelfreflectie mogelijk maken die nodig is om verdere escalatie te voorkomen.


Meer

Bronnen gerelateerd aan dit thema:

1. John Pilger. “Silencing America as it prepares for war”. 27 mei 2016 in Counterpunch. Een kritische evaluatie van Obama’s militair beleid, de huidige internationale wapenwedloop en de medeplichtigheid van de VS hierin.

2. Een kaart die de militaire operaties van de VS wereldwijd illustreert. Bron: William Blum, schrijver van Killing Hope: U.S. Military and CIA Intervention Since World War II (2004), volgens Noam Chomsky “far and away the best book on the topic”.

interventions_map

3. Een kaart van de militaire bases van de VS over de wereld. Bron: David Vine. “Where in the world is the US military?”. juli/aug 2015 in Politico.

backpage-11601 (1)

4. Een peiling uit 2008, de Annual Arab Public Opinion Poll, waaruit blijkt dat in de Arabische wereld burgers de VS en Israël als de belangrijkste dreigingen beschouwen. Lees hier een artikel over deze peiling op Electronic Intifada.

Screen Shot 2016-05-29 at 10.26.10 PM

Onderstaande kaart is gemaakt op basis van een vergelijkbare peiling door Gallup uit 2013, uitgevoerd in 65 landen. De wereldkaart toont van deze landen welk land zij zien als de grootste dreiging voor wereldvrede. De VS en Canada beschouwen Iran als de grootste dreiging, terwijl het grootste deel van de onderzochte landen de VS het meest vrezen.
2c-djmvjz5qp54uz0vmzk8ywyoc4wpuu2c3ahzd3piu

5. Over pogingen van Rusland en China om in samenwerking met elkaar de hegemonie van de VS tegen te gaan, zie Gideon Rachman. “China and Russia push back against the US”. 19 nov 2014 in Financial Times Blog“The announcement of closer Russian-Chinese military co-operation is a striking sign of how geo-political competition is hotting up – as both Russia and China look to push back against a US-dominated world.”

6. Over de krimpende macht van de VS vanwege imperial overstretch en de opkomst van andere machten. Over hoe de VS daar op een gezonde manier mee om kan gaan, in plaats van koppig vast te houden aan een verloren positie. Zie Michael T. Klare. “America’s Days as a Global Superpower are Numbered. Now What?” 28 mei 2015 in The Nation.

7. Een interview op The Real News met historicus Peter Kuznick: “Obama’s defense of Hiroschima Mythology rationalizes nuclear attack on civilians”. Het gebruik van de atoombommen “was absoluut een oorlogsmisdaad” zegt Kuznick. “De mythe rond de atoombommen is dat de bommen nodig waren om de oorlog te stoppen en een invasie van de VS te vermijden. [..] Zoals historici weten en we nu kunnen bespreken, was het niet de atoombommen die de oorlog beëindigden; het was de Sovjet invasie van de Manchuria en Kuril eilandan en het feit dat ze in Hokkaido zouden gaan zijn.”

8. “German foreign minister accuses Nato of ‘warmongering’ against Russia” in The Telegraph (18 juni 2016). Duitse minister van buitenlandse zaken Frank-Walter Steinmeier is het niet eens met de militaire oefeningen van de NAVO in Polen en stelt dat dit Rusland onnodig provoceert.

9. “Japan would have surrendered without being nuked”. Kai Bird & Martin J. Sherwin in The Washington Post (29 juni 2016).  Een kort commentaar van twee journalisten, met het argument dat Japan zich zou overgeven vanwege hun angst voor een invasie door de Sovjet Unie, ook wanneer de atoombommen niet zouden zijn ingezet door de VS.

Advertenties

4 thoughts on “Van Hiroshima tot Bagdad: Westers oorlogsgeweld brengt vrede, is het beeld”

  1. Tja, problemen te over. Kredietcrisis, migrantencrisis, de ambities van Poetin. Alles wordt steeds chaotischer in deze wereld. Wellicht heeft het eesten zijn langste tijd gehad. We leven in interessante tijden.

    1. Sorry voor mijn andere artikel, ik ben wat dyslectisch.
      Tja, met de ambities van Poetin vind ik het wel meevallen. De meningen over hoe en wat de man nu werkelijk drijft zijn legio, behalve in de westerse media cq politiek. Daar is de retoriek eigenlijk alleen maar dat alles slecht aan hem is. En als je dit artikel er dan op naslaat voor enkele feiten, dan is wat Poetin op wereldschaal heeft veroorzaakt mijns inziens pindaatjes (peanuts) vergeleken bij wat de VS met de EU in haar kielzog, allemaal heeft aangericht.
      Eerlijk is eerlijk, Poetin is waarschijnlijk de eerste die de luikende verzwakking van het Westers Imperium opmerkt en hij ruikt misschien bloed. We zullen zien. Tot nu toe geef ik het huidig Russisch leiderschap het voordeel van de twijfel, temeer omdat ik van hun uit juist aanhoudende pogingen tot toenadering en samenwerking observeer.
      En vanuit ‘ons’ eigenlijk alleen maar stellingen zoals die van Merkel, die, op bezoek bij Erdogan wist te vertellen dat: ‘alle ellende in Syrie volledig aan Rusland te danken zijn. Kan het nog gekker? En dat niveau is het al jaren. Jammer hoor

  2. Hoi.
    Een scherp artikel. Hier kan ik wat mee, temeer omdat ik veel over geo-politieke zaken spreek familie en vrienden die voornamelijk links denken, hun nieuws vnl uit de VK en de NPO/ NOS journaar halen, en ik met rechts getinte journalistiek niet bij aan hoef te komen, al zitten daar gewoon ook heel schrpe en heldere obvservaties tusses. Zelf haal ik mijn kennis vnl van alternatieve nieuwsbronnen haal, waarvan ik vind dat die vaak een helderder kijk geven dan bv de kranten en het nieuws (je moet wel goed het kaf van het koren weten te scheiden, maar daar word je op den duur erg goed in). Ik vind dat jij met dit artikel wél buiten de kranten en het nieuws/TV komt, maar niet vervalt een relaas over onderwerpen die voor kranten lezend Nederland niet te verteren zijn. En dit is zeer belangrijk! Ok een te accepteren brug te slaan tussen de gevestigde media, waar we altijd maar een op de zelfde manier gekleurd, eenzijdig beeld van zaken voorgeschoteld krijgen, en de wat meer alternatieve kijk op geopolitieke zaken.

  3. “Indien Nazi-Duitsland zou hebben gewonnen en de nazi’s nog steeds de macht hadden, wie weet; zouden moderne, progressieve Duitsers het geweld van Nazi-Duitsland enigszins betreuren maar ook accepteren als een “noodzakelijk kwaad”? Ik vind dat niet ondenkbaar.” Wat een stelling. Als Hitler de oorlog gewonnen had, dan waren er nu geen progressieve Duitsers meer. En als Japan zich zou verontschuldigen voor haar agressieve aanvallen op China, USA, Korea, …. en vooral voor de miljoenen burgerslachtoffers (bezetting in China) dan zou Obama het misschien ook gedaan hebben. En als ze gewoon niet begonnen waren met hun oorlog, dan waren die atoombommen niet nodig geweest.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s